Programma Marxistische Universiteit 2021

Zaterdag 11 september 2021
Marx Café

Wat voor economie willen we?

Zaterdag, 11 september om 12 uur

Conferentie in het Frans

Martin Dupont is econoom bij de Studiedienst van de PVDA en stichtend lid van het netwerk “Rethinking Economics” in België. In 2017 coördineerde hij een enquête over de studieprogramma’s economie aan de universiteiten van de Federatie Wallonië-Brussel. Resultaat? Terwijl de neoklassieke stroming van de economie aan de universiteit oververtegenwoordigd is, worden alternatieve stromingen zoals het marxisme, de ecologische economie of de feministische economie er grotendeels of zelfs geheel verwaarloosd. Toch is een nieuwe generatie studenten en onderzoekers geïnteresseerd in deze kaders voor analyse. In plaats van de kapitalistische hegemonie te versterken door de bourgeoisinstellingen als natuurlijk voor te stellen, bieden zij een theoretisch kader voor een socialistische maatschappij in de 21e eeuw.

Martin Dupont
Martin Dupont

De NAVO, behoeder van de vrede?

Zaterdag, 11 september om 13 uur

Conferentie in het Nederlands

Veronique Coteur is coördinatrice van intal. Ze maakt deel uit van de vredesbeweging en de Wereldvredesraad. Ze nam deel aan verschillende protestacties tegen NAVO-toppen, waaronder in Warschau. Ze maakt ook deel uit van de Belgische Coalitie tegen Kernwapens.

Op 14 juni vond in Brussel de eerste NAVO top plaats onder VS president Joe Biden. Terwijl de wereldwijde pandemie ons leert dat internationale samenwerking onze redding is, drijft de NAVO de investeringen in militarisering verder op. Bovendien dreigen onze landen meegesleept te worden in een Koude Oorlog tegen China. Wat is de NAVO precies? En wat betekent het voor België om deel uit te maken van deze alliantie? Veronique Coteur van intal brengt ons wegwijs. Ze zette met de vredesbeweging meerdere protestacties op naar aanleiding van NAVO-toppen.

Véronique Coteur
Véronique Coteur

100 jaar Belgisch communisme

Zaterdag, 11 september om 14 uur

Conferentie in het Frans

José Gotovitch doceerde hedendaagse geschiedenis aan de ULB en leidde wat toen nog het SOMA of Centrum voor de Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog heette.  (1988-2005). Hij publiceerde samen met co-auteur met Jules Gérard-Libois het standaardwerk “L’an 40. Hij is ook auteur van een honderdtal bijdragen over het interbellum, de Vlaamse beweging, de Spaanse burgeroorlog, het verzet en de deportatie, de koningskwestie en de BSP. Hij heeft zich in het bijzonder verdiept in de geschiedenis van de KPB. Hij is nu wetenschappelijk directeur van het Centrum voor de Archieven van het Communisme in België (CarCoB).

Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van de Communistische Partij van België (1921) zal José Gotovitch een overzicht geven van de oprichting van de KPB en haar eerste jaren van strijd, in de revolutionaire context die volgde op de Eerste Wereldoorlog en de Russische Revolutie, tot aan haar eerste grote massasucces tijdens de arbeidersstakingen van 1932.

José Gotovitch
José Gotovitch

De actualiteit van Marx

Zaterdag, 11 september om 17 uur

Conferentie in het Nederlands

Karim Zahidi is wiskundige, filosoof, bariton bij het Brecht-Eislerkoor en voorzitter van het Masereelfonds. Naast zijn academisch werk schreef hij samen met Jan Blommaert De paradox van Hayek, vrijheid als privilege (epo 2014).

Men heeft Karl Marx al vele malen ten grave gedragen. Maar sedert de crisis van 2008 is er hernieuwde belangstelling. Het Kapitaal werd in verschillende talen terug uitgegeven. Soms zelfs voor het eerst (zoals deel II en III in het Nederlands). Wat heeft een filosoof en revolutionair die meer dan 200 jaar geleden is geboren ons nog te zeggen? Kunnen wij nu nog steeds iets leren uit boeken zoals Het Kapitaal ? En waarom zou u nu nog de moeite doen om zelf de teksten van Marx te lezen? Karim Zahidi heeft in ieder geval wel de moeite gedaan. Hij legt uit waarom Marx nog steeds relevant is. Misschien zelfs nu meer dan ooit.

Karim Zahidi
Karim Zahidi

Amerikaans Imperialisme Vandaag

Zaterdag, 11 september om 18 uur

Conferentie in het Engels

Vijay Prashad is een Indische geschiedkundige, journalist, auteur en marxistische intellectueel. Hij is directeur van het Tricontinental: Institute for Social Research en uitgever van LeftWord Books, waar Peter Mertens’ Ze zijn ons vergeten in het Engels verschijnt. Prashad schreef een dertigtal boeken. Zijn laatste, Washington Bullets (met een voorwoord van Evo Morales), komt uit bij EPO als Imperialisme voor beginners.

Het thema van zijn toespraak: de VS zal zich nog lang tegen zijn tanende invloed verzetten. De nieuwe koude oorlog die de Verenigde Staten tegen China is gestart past in dat nieuwe strategische scenario.

Vijay Prashad
Vijay Prashad

Zondag 12 september 2021
Marx Café

Marx, tegen racisme

Zondag, 12 september om 11 uur

Conferentie in het Nederlands

Onderzoek wijst keer op keer uit dat mensen met een zogenaamd ‘niet-Vlaamse’ achternaam tot 50% minder kans hebben om een huurwoning te mogen bezoeken, laat staan huren. Dit is slechts een van de vele voorbeelden van racisme vandaag. Deze voorbeelden zijn niet uitzonderlijk, maar zijn concrete uitingen van een structureel probleem. Om racisme te bestrijden, moeten we begrijpen welke functie het uitoefent. Het is door Marx te lezen dat we dit probleem kunnen begrijpen.

Sarah Scheepers studeerde Germaanse talen in Leuven en Duitsland, Vrouwenstudies (Universiteit Antwerpen) en is doctor in de Sociale Wetenschappen (K.U.Leuven). Sinds 2013 is ze coördinator van ella vzw| Kenniscentrum gender en etniciteit. Daarnaast trekt zij mee aan de kar bij Platform 21/3 dat jaarlijks de nationale antiracisme-betogingen organiseer.

Sarah Scheepers
Sarah Scheepers

Wonen is een recht

Zondag, 12 september om 12 uur

Conferentie in het Frans

Huisvesting is een recht, of dat zou het althans moeten en kunnen zijn. Waarom en hoe komt het dan dat alle Europese steden te duur zijn? Waarom is wonen in Brussel zo duur geworden? Om deze vragen te beantwoorden, gaan we terug naar de kern van het probleem: privé-eigendom, de grond- en huizenmarkt, en speculatie met onroerend goed.

Sarah De Laet is geograaf. Na enkele jaren aan de ULB te hebben gewerkt als onderzoekster over de perifere urbanisatie van de arbeidersklasse, werd ze aangeworven door Inter-Environnement Brussel. Sindsdien is haar overtuiging dat huisvesting een belangrijke politieke kwestie is, alleen maar toegenomen. Zij is momenteel actief in verschillende collectieven waaronder Action Logement Brussels.

Sarah De Laet
Sarah De Laet

Op zoek naar de verloren tijd?

Zondag, 12 september om 13.00 uur

Conferentie in het Frans

Adrian Thomas is historicus, gespecialiseerd in vakbonds- en communistische geschiedenis. Hij is de auteur van Robert Dussart, une histoire ouvrière des ACEC de Charleroi (uitgeverij Aden).

De werktijden worden voortdurend door de werkgevers ondermijnd. Ze eisen steeds meer overuren en flexibiliteit van hun werknemers. Voor de arbeidersklasse gaat de strijd voor de verkorting en regulering van de werkdag en de werkweek ver terug in de tijd. Wat kunnen we leren van de vakbondsmensen van gisteren? Een terugblik op een eeuw van klassenstrijd voor het recht op vrije tijd en rust.

Adrian Thomas
Adrian Thomas

Ontsnappen aan de fetisj van het sociaal overleg

Zondag 12 september om 14.00 uur

Conferentie in het Frans

Nic Görtz is vakbondssecretaris en heeft een doctoraat in economie en bedrijfskunde. In zijn artikelen probeert hij praktijk, theorie en een marxistisch analytisch raster te combineren. Hij is vooral geïnteresseerd in de vraag wat werknemers en hun vakbonden tot winnaars kan maken.

Zijn nieuwste artikel in het tijdschrift LAVA, “Ontsnappen aan de fetisj van het sociaal overleg”, gaat terug naar de wortels van het sociaal overleg en toont aan dat conflict en sociaal overleg twee zijden van dezelfde medaille zijn. Het streven naar overleg zonder conflict levert steeds minder resultaten op voor de werknemers. De traditie van het syndicalisme, gebaseerd op de opbouw van een machtsevenwicht, herwint echter terrein, zowel in België als internationaal.

Nic Görtz
Nic Görtz

Een crisis die een andere onthult

Zondag, 12 september om 16uur

Conferentie in het Engels

Michael Roberts heeft meer dan 30 jaar gewerkt als econoom in Londen. Hij is de auteur The Great Recession – a Marxist View(2009, Lulu Press) en The Long Depression (2016, Haymarket Publications). Hij houdt een blog bij over marxistische economie op thenextrecession.wordpress.com.

Onder kapitalisme loert economische crisis steeds om de hoek. Michael Roberts, die 40 jaar in de Londense bankenwereld werkte en de financiële crisis van 2008 jaren op voorhand zag aankomen, weet er alles van. Maar hoe zit het met de coronacrisis? Voor hem was het virus de trigger van een crisis die er hoe dan ook aan zat te komen. Deze met de traditionele recepten bestrijden betekent opnieuw in het hamsterwiel van ongelijkheid en stagnatie blijven lopen.

Michael Roberts
Michael Roberts

Het einde van de dominantie van de dollar

Zondag, 12 september om 17 uur

Conferentie in het Engels

Radhika Desai is hoogleraar aan de afdeling Politieke Studies van de Universiteit van Manitoba en is momenteel directeur van de Onderzoeksgroep Geopolitieke Economie. Haar onderzoeksvelden betreffen onder meer geopolitiek, politieke economie, partijen en de politieke rol van cultuur en nationalisme. Naar aanleiding van Covid-19 schreef ze 5-delig essay in Canadian Dimension “What is to be done. A manifesto for Politics amid the pandemic and beyond”.

Internationale ketens van lening en schuld binden de opkomende economieën van de wereld aan Amerikaanse banken. Maar de dominantie van de dollar, die al een eeuw lijkt te duren, is veel fragieler dan het lijkt, en de opkomst van rivaliserende staten is niet te stuiten. Professor geopolitieke economie Radhika Desai bespreekt imperialisme en wereldeconomie en spaart daarbij geen heilige huisjes.

Radhika Desai
Radhika Desai